‘Data worden steeds meer gebruikt als beslisinformatie op het spoor’

16 augustus 2021

Het spoor staat voor grote uitdagingen in de komende jaren, slim gebruik van data en IT kan helpen om daar mee om te gaan. Een van de manieren om daar naar te kijken is backcasting: uitgaan van de gewenste situatie en kijken welke middelen je kunt gebruiken om die te bereiken. InTraffic ontwikkelde een aantal data-gedreven hulpmiddelen die onder meer treindienstleiders kunnen ondersteunen met behulp van Machine Learning en Artificial Intelligence.

 

“Data worden steeds meer gebruikt als beslisinformatie. En wij leveren de hulpmiddelen om data binnen te halen”, zegt Marc Kooij, data solutions consultant bij InTraffic. “Deze slimme hulpmiddelen geven inzicht in data en halen naar boven wat afwijkt van het gemiddelde. Maar je merkt dat veel gebruikers nog te weinig grip hebben op applicaties. ‘Ik heb hier iets, maar ik krijg het er niet uit’.”

Treindienstleiders

De verschillende stappen van ruwe data naar beslissingen zijn het verzamelen van brondata uit de verschillende systemen, deze vervolgens omzetten in informatie door de data te verwerken, verrijken en inzicht te geven in de data. De volgende stap is preventief beheer door de visualisering van de data en alarmeringen in te bouwen op overschrijding van KPI’s. Daarna volgt de voorspelling van afwijkingen of verstoringen op basis van de data gevolgd door prescriptive beheer. Dit door automatisch preventief ingrijpen in te bouwen in de systemen.

Met verschillende voorbeelden liet Kooij zien hoe dit in zijn werk gaat. In Procesleiding (PRL), het systeem van ProRail waar de treindienstleiding mee werkt, zijn in verschillende dashboards actuele afwijkingen te zien en voorspelde afwijkingen. Hierbij kunnen verschillende gebieden in Nederland met elkaar worden vergeleken op verschillende tijdstippen. Kooij: “Wanneer de voorspelling afwijkt van de werkelijke situatie op het spoor kan daarop een alarmering worden gezet.” Deze oplossing wordt inmiddels op meer plaatsen binnen ProRail ingezet.

“ProRail Verkeersleiding simuleert of toekomstige wijzigingen op het spoor veilig doorgevoerd kunnen worden. Zoals de tienminutentrein tussen Rotterdam-Schiphol en Arnhem. Wat gebeurt er als we iedere tien minuten een trein laten rijden op die corridor?

Marc Kooij – Data solutions consultant InTraffic

Denkbeeldige tool

Het data-team van InTraffic werkt graag vanuit het beginsel van ‘Backcasting’. Bij deze tegenhanger van voorspellingen op basis van de huidige situatie wordt gedacht vanuit een gewenste toekomst en de manieren waarop deze te bereiken is. “Zo kom je makkelijker tot systeemsprongen.”

Een van de voorbeelden van een systeem dat tot stand kwam op basis van Backcasting is de denkbeeldige tool Mutatie Solver. Hiermee wil InTraffic treindienstleiders ondersteunen door bijvoorbeeld de verschillen in werkdruk te verminderen. “Vooral bij verstoringen komt er veel tegelijk op hen af en zijn er veel handelingen tegelijk nodig. Wat je wilt bij een verstoring is dat de rest van de dienstregeling niet wordt beïnvloed, door de vertraging te dempen. Het bestaande plan moet worden bijgewerkt. Bijvoorbeeld door vertraagde treinen iets langer op te houden of eventueel door een nieuwe route te geven om het defecte materieel of de infra heen. Dit systeem neemt dat werk uit handen door op basis van data uit het spoor aanbevelingen te doen.”

Vernieuwing rond het spoor

Een ander voorbeeld is de slimme renovatie van de Procesleiding van ProRail. Drie jaar geleden begon InTraffic in opdracht van ProRail aan de ombouw van de software om PRL van het verouderde OpenVMS te verhuizen naar Linux. Inmiddels zijn vier van de dertien verkeersleidingsposten overgegaan. “We hebben hier modellen voor gemaakt om vooraf inzichtelijk te maken dat de nieuwe software ook op de Linux-hardware goed zal gaan presteren”.

“Voor een klant van buiten het spoor hebben we eens gekeken hoe je met behulp van data het vakantiegedrag van medewerkers kunt voorspellen”, vertelt Kooij. “Dit bedrijf merkte dat de geplande maandbudgetten niet meer gehaald werden en had het vermoeden dat dit door het vakantiegedrag van medewerkers kwam. Wat wij vervolgens deden is het analyseren van de leeftijd van de medewerkers, ze bleken in de afgelopen jaren veel jonger te zijn geworden, vaker geen kinderen te hebben en dus niet afhankelijk te zijn van schoolvakanties. Het gevolg was dat er ook veel minder op vakantie waren in die periodes, maar wel in andere periodes in het jaar. Je zou deze analyse voor verschillende doeleinden kunnen toepassen.”

Belasting van systemen

Terug in het spoor zijn er nog meer sprekende voorbeelden te vinden van het bereiken van een gewenste situatie door middel van data en het juiste gebruik er van. “Op een grote verkeersleidingspost raakten systemen overbelast sinds de uitbraak van corona omdat verkeersleiders niet langer in tweetallen achter dezelfde werkplek zaten, maar ieder afzonderlijk. Door een analyse los te laten op de CPU-load, de belasting van de systemen, vonden we een manier om deze belasting beter over de verschillende onderdelen te verspreiden.”

Ook bij het programma Collate werken we als data-team mee aan het succes. “ProRail Verkeersleiding simuleert of toekomstige wijzigingen op het spoor veilig doorgevoerd kunnen worden. Zoals de tienminutentrein tussen Rotterdam-Schiphol en Arnhem. Wat gebeurt er als we iedere tien minuten een trein laten rijden op die corridor? En als we een storing simuleren? Hoe werkt die door op de rest van de dienstregeling, of als we een extra trein inleggen? We laten ervaren treindienstleiders met de simulator werken om te kijken wat het effect is, hoe ze er mee omgaan en welke maatregelen er nog getroffen moeten worden voordat een wijziging live gaat. Na zo’n simulatie met domeinexperts maken we bijna realtime de punctualiteit en klanthinder inzichtelijk op dashboards.”

 

Lees ook